|
|
Linia Mołotowa. Tak nazywany jest pas sowieckich umocnień ciągnących się wzdłuż granicy z Niemcami, wytyczonej po podziale Polski, dokonanym przez okupantów w 1939 r. na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow.
Rezultatem sowieckiej agresji na Polskę było przesunięcie granic Związku Radzieckiego na zachód. Musiała zostać zmieniona koncepcja obrony terytorium, tym bardziej, że Stalin przewidywał wojnę z Niemcami. Dotychczasowy system działań obronnych opierał się na tzw. Linii Stalina. Był to pas fortyfikacji ciągnący się wzdłuż poprzednich granic, od Karelii do Morza Czarnego. Ze względu na długość tej granicy system opierał się na oddzielonych od siebie Rejonach Umocnionych, osłaniających główne kierunki operacyjne. Pomiędzy nimi znajdowały się duże nieumocnione terytoria. Do prac projektowych nad umocnieniem nowej granicy przystąpiono już w październiku 1939 r.
Wznoszenie schronów bojowych na całej linii trwało aż do niemieckiego ataku 22 czerwca 1941 r. Mimo zatrudnienia ponad 150 tys. robotników zdążono wykonać zaledwie jedną czwartą zakładanego planu budowy. Na całej Linii Mołotowa powstało ok. 1900 różnych obiektów fortyfikacyjnych!
Ze względu na powszechne niedomagania socjalistycznej gospodarki nie zdążono wyposażyć w uzbrojenie wielu z ukończonych schronów. Trzeba przyznać, że projekty kilku typów budowanych obiektów przewidywały bardzo nowoczesne rozwiązania techniczne, zarówno w konstrukcji ścian, jak i wyposażeniu.
Wiele schronów miało dwie kondygnacje, instalację elektryczną z własnymi agregatami prądotwórczymi, śluzy gazowe, systemy wentylacji i ogrzewania, a nawet kanalizacjęi sanitariaty. Ogromny wysiłek organizacyjny i ekonomiczny poszedł na marne. 22 czerwca 1941 r. Niemcy sforsowali sowieckie fortyfikacje, głównie rozwijając natarcia w miejscach dobrze im znanych luk w umocnieniach. Oczywisty jest fakt zaskoczenia strony sowieckiej.
Wewnętrzna budowa schronów
Pomimo różnorodności odmian schronów, można wyodrębnić wspólne cechy rozmieszczenia znajdujących się w nich pomieszczeń. Zabezpieczeniem wejścia była przelotnia ze znajdującą się w ścianie tylnej szczeliną detonacyjną, służącą do odprowadzenia fali uderzeniowej wybuchających pocisków. Przelotnia i szczeliny detonacyjne zamykane były kratami. Wejście do schronu stanowiły pancerne drzwi. Za nimi znajdował się przedsionek, będący jednocześnie śluzą gazową. Obok przedsionka najczęściej znajdowały się dwa pomieszczenia. Jedno z nich pełniło rolę sanitariatu. Drugie prowadziło do wyjścia awaryjnego. Dodatkowo w obu znajdowały się strzelnice obrony wewnętrznej. Centralnie położony był następny przedsionek. Jeżeli schron miał więcej niż jedną kondygnację, to znajdował się w nim właz zamknięty gazoszczelną pokrywą. W mniejszych schronach znajdowało się tu stanowisko dowodzenia ze środkami łączności i peryskopem. Z przedsionka przechodzącego w korytarz prowadziły gazoszczelne wejścia do pomieszczeń bojowych. Najczęściej w takim pomieszczeniu znajdowało się jedno stanowisko ogniowe. Dodatkowo jedno lub dwa małe pomieszczenia służyły za zaplecze. Znajdowały się w nich: miejsca wypoczynku, urządzenia wentylacyjne, maszynownia, studnia. W schronach wielopoziomowych za zaplecze służyła dolna kondygnacja. Amunicję przechowywano rozłożoną w różnych pomieszczeniach, najwięcej w izbie wypoczynku dla załogi. Schrony posiadały własne zasilanie w energię, instalację oświetleniową, system wentylacji powietrza, ogrzewanie, a większe również kanalizację. Przewidziany był zapas paliwa na 60 godzin pracy maszyn schronu bez zmniejszania mocy.
|
|
|
|
|
 |
@Jan Motylewicz@2008
Kopiowanie i rozpowszenianie materiałów bez zgody autora zabronione . |
 |
|
|
|
Dzisiaj:
|
